Van brakke kwelwater naar drinkwater - Met KNW Themagroep Watervoorziening bezochten we het Pilot-project van Waternet in de Horstermeerpolder, waar brakke kwel op grote diepte wordt opgepompt, afgevoerd en vervolgens gezuiverd tot drinkwater. Wat zijn de ervaringen en uitkomsten tot nu toe? Zie de terugblik met verslag en presentatie.

VELDBEZOEK: Temmen van Brakke Kwel
23 januari 2025 | 13:00-16:30 uur | rwzi Nederhorst Den Berg

KNW Themagroep Watervoorziening organiseerde een veldbezoek aan de pilot 'Temmen van Brakke Kwel' bij Waternet. Op dit moment wordt er al brak grondwater gewonnen en de eerste proeven met zuivering zijn achter de rug. Binnenkort gaan de proeven met nieuwe membranen uitgevoerd worden. Marc Balemans en collega’s zullen ons meenemen in de pilot. Wat zijn de ervaringen?

Lees verder voor verslag, programma en download presentatie.

- - -
VERSLAG en achtergrond

In de Horstermeerpolder kwelt veel brak grondwater naar boven. Om ervoor te zorgen dat dit brakke water niet in natuurgebieden als de Spiegelplas en het Naardermeer terechtkomt, wordt nu jaarlijks zo’n 200 miljoen m3 zoet water uit het Markermeer via de Vecht de polder ingelaten. Dit zoete water duwt zoveel mogelijk brak kwelwater richting het Amsterdam-Rijnkanaal. Het inlaten van veel zoet water uit het Markermeer heeft echter invloed op het waterpeil van het Markermeer, dat niet onuitputtelijk is. Pilotproject Temmen van Brakke Kwel onderzoekt alternatieve oplossingen.

Binnen de pilot Temmen van Brakke Kwel wordt onderzocht of het brakke grondwater al diep in de grond opgevangen en weggepompt kan worden. Dat verbetert de kwaliteit van het oppervlaktewater en op die manier hoeft het zoute water ook niet meer op de Vecht geloosd te worden en hoeft er minder zoet water uit het Markermeer te worden gebruikt. Vervolgens wordt onderzocht hoe er van dit brakke water drinkwater gemaakt kan worden. Waternet voert dit onderzoek uit in opdracht van waterschap Amstel Gooi en Vecht en de gemeente Amsterdam.

Er is een diepe winput gemaakt om brak grondwater op te pompen, op een diepte van 150 meter met een debiet van 100 m3 per uur. Marc Balemans gaf uitleg over deze winning van brak water, en de resultaten van het SkyTEM bodemonderzoek. Dit onderzoek is in 2022 uitgevoerd vanuit een helikopter. Met de resultaten is af te leiden hoe de verdeling tussen zoet en zout water in de polder is en waar de kleilagen zich bevinden. Uiteindelijk kan er met deze kennis veel preciezer worden bepaald waar we het brakke water het beste kunnen oppompen.

Op de RWZI Horstermeer is een proefinstallatie gebouwd om een deel van dit brakke grondwater te zuiveren tot drinkwater met behulp van RO. René van der Aa gaf uitleg over het zuiveringsproces. Er zijn al diverse proeven uitgevoerd, waaronder tests met membranen om de juiste instellingen te bepalen. Het komende half jaar wordt een duurproef uitgevoerd. Daarnaast loopt er ook een onderzoek naar de behandeling van het concentraat, waarvoor verschillende labproeven gedaan worden.

Tot slot bezochten we de proefinstallatie in de container, en was er ruimte om ervaringen uit te wisselen.

- - -
PROGRAMMA en download presentatie

- - -
ORGANISATIE
KNW Themagroep Watervoorziening