Nieuws
Kartonnen toilet beste idee Wereldwaterdag, scholieren halen 1,2 miljoen op
29-03-2010
Sacha van Ginhoven (26) heeft op 25 maart de Battle of Concepts gewonnen. Deze wedstrijd draaide om het beste idee om bedrijven op commerciële manier te betrekken bij het verbeteren van sanitaire voorzieningen in ontwikkelingslanden. Haar idee, een toilet van karton, werd door de jury als beste beoordeeld. De wedstrijd was in het kader van Wereldwaterdag georganiseerd door het NWP, UNICEF, Aqua for All, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en gastheer Wereld Waternet in Amsterdam.
Er deden 66 jongeren mee aan de wedstrijd. De jury bestond uit vertegenwoordigers van onder andere ASN Bank, Unilever en het ministerie van Economische Zaken. Zij kozen als beste idee het kartonnen toilet Plug-In dat in bestaande latrines kan worden geplaatst. Studente Van Ginhoven won hiermee een prijs van 1500 euro. Traditiegetrouw werd op de Nederlandse Wereldwaterdag ook de opbrengst bekend gemaakt van 'Wandelen voor Water', Aqua for All's jaarlijkse evenement voor scholieren. Op 24 maart wandelden 18.000 scholieren in het hele land voor water. Dit jaar bracht de actie maar liefst 1,2 miljoen euro op.
Concept
Het concept van het kartonnen toilet onder de naam Plug-In is als volgt. Plug-In bestaat uit een conisch toelopende kartonnen cilinder dat in pit-latrines kan worden geplaatst. Het heeft een inhoud van 10 liter. Dit gewicht is door een mens te tillen. De cilinder is makkelijk te sluiten door een draaidop die tevens dient als een handvat om het geheel op te tillen. De inhoudsmaat betekent dat 50 keer het toilet kan worden gebruikt voordat hij wordt geleegd. Dit gebeurt door de collector, een jonge ondernemer die meerdere pit-latrines kan dienen. De leden van de pit-latrine betalen maandelijks een lidmaatschap aan de collector. Van dit lidmaatschap kan hij nieuwe kartonnen cilinders kopen en winst maken. De benodigdheden van de collector voor het vervangen van de kartonnen cilinders zijn een kruiwagen en een afsluitdop voor de kartonnen cilinders. Als extra service kan de collector verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en schoonmaken van de pit-latrine.
Verwerking
De Plug-Ins moeten naar een centraal gelegen verzamelcentrum worden gebracht waar de kartonnen cilinders met inhoud tot boven de 60° C worden verwarmd. De meeste micro-organismen in menselijke uitwerpselen gaan dood bij een temperatuur boven de 40° C. Bij temperaturen van 55-65° C zijn alle bacteriën in menselijke uitwerpselen binnen een paar uur dood en daarmee is de menselijke uitscheiding onschadelijk gemaakt.
Dit verzamelcentrum wordt zo ingericht dat de hitte van de zon het gehele jaar door de ruimte zal verhitten tot een temperatuur boven de 60 graden Celsius. Dit kan snel bereikt worden door het gebouw te voorzien van weinig ventilatie (geen verkoelende wind), zwarte daken (snel oplopende temperatuur door zwart absorberend materiaal) en een metalen structuur (die de warmte blijft vasthouden, ook als de zon is verdwenen).
In menselijke uitwerpselen zitten veel nutriënten die weer opgenomen kunnen worden door flora. De structuur van menselijke poep fungeert effectief bij het vasthouden van het regenwater, wat in sub Sahara (zoals in Kenia) erg schaars is. De biologisch afbreekbare kartonnen cilinders (Plug-Ins) dienen als de verpakking van deze organische mest en houden bij verspreiden op het land eveneens regenwater vast.
Eigen bedrijfje
Met dit concept krijgen jongeren een grote kans om hun eigen bedrijfje te beginnen. Hoe meer pit latrines ze dienen, des te meer geld ze verdienen. Dit zal hen ook stimuleren om meer leden per latrine te werven. Verder vindt de collector het fijn om als zodanig herkenbaar te zijn, hij is trots op het hebben van een betaalde baan. De collector speelt een belangrijke rol in de communicatie naar de inwoners van de wijk.
Het doorverkopen van de meststoffen aan een tweede gebruiker die de organische mest gaat gebruiken, maakt het gehele systeem ook milieuvriendelijk. Dit doorverkopen van de gevulde Plug-Ins heeft nog een voordeel. Als er een grote afnemer kan worden gevonden voor de organische mest zal het proces beter continueren. Er is vraag aan de achterkant van het systeem en dit zal de aanvoer van gevulde cilinders stimuleren. Kenia is één van de grootste exporteurs van de wereld op het gebied van snijbloemen: dit zou een goede afzetmarkt voor de volle Plug-Ins zijn. Hierdoor zal er geen taboe ontstaan rondom voedsel verbouwd op Plug-In-mest en kunnen er zelfs duurzame bloemen verkocht worden.
Investeringen
Om dit proces op gang te helpen, zijn de investeringen beperkt. De kartonnen cilinder moet worden ontwikkeld. Voor een gespecialiseerd bedrijf als Tetrapak zou dat niet moeilijk zijn.
Transport van de Plug-Ins moet worden betaald naar de te opereren sloppenwijken.
Met communicatie moeten collectors worden geworven. Hiervoor moet communicatie- materiaal worden ontwikkeld en groepsbijeenkomsten georganiseerd.
De collector heeft een kruiwagen nodig om de kokers te vervoeren.
De grootste investering is het maken van een verwerkingscentrum waar de kartonnen cilinders met inhoud een paar uur kunnen staan. Hierna kunnen de kokers worden vervoerd naar een afnemer om het tot mest te vermalen. Deze kosten kunnen worden gedeeld met de laatste afnemer.
Advies
Advies aan de minister van ontwikkelingssamenwerking:
Wanneer een sloppenwijk met 600.000 mensen hun uitwerpselen om laat zetten in een meststof, ontstaat er 120.000 kilo bruikbare potentiële meststof per dag (met 0,2 kg poep per dag per persoon). Deze hoeveelheden zijn dusdanig groot, dat bedrijven moeten worden gezocht die op grote schaal deze mest kunnen afnemen.
Een rol voor de Nederlandse overheid hierin is tweeledig:
1. De Nederlandse overheid kan een certificaat toekennen aan deze menselijke meststof: de omgezette excreta is geschikt om te gebruiken als fertilizer. Zonder certificaat zullen bedrijven niet happig zijn om deze vorm van fertilizer te gebruiken.
2. De Nederlandse overheid kan Plug-in in contact brengen met internationale bedrijven die grote hoeveelheden mest afnemen.